Hoe ver durven we te gaan?
Reikwijdte, normaliseren en de beweging van markt naar mens in de jeugdzorg
Op woensdag 24 juni 2026 vond in Cultuur- en congrescentrum Antropia in Driebergen De Dag van het Sociaal Domein plaats, georganiseerd door Binnenlands Bestuur. Onder het thema “Naar een sterk en houdbaar sociaal domein in schaarse tijden” stond deze congresdag in het teken van een urgente bestuurlijke en maatschappelijke vraag: hoe geven gemeenten, bestuurders, professionals en partners na de verkiezingen vorm aan sociaal beleid dat toekomstbestendig, uitvoerbaar, betaalbaar én mensgericht is?
In een tijd van financiële druk, maatschappelijke complexiteit en groeiende verwachtingen bracht het congres actuele wetskennis, praktijkvoorbeelden en concrete handvatten bijeen voor iedereen die werkzaam is in het sociaal domein. Van beleidsmedewerkers, wethouders en raadsleden tot uitvoerende professionals en aanbieders: de dag bood ruimte om kennis te verdiepen, ervaringen uit te wisselen en nieuwe perspectieven op te doen op thema’s als jeugdzorg, maatschappelijke ondersteuning, werk en inkomen, schuldhulpverlening en preventief werken.
Binnen dat bredere congresprogramma mocht ik de workshop “Jeugdzorg – Tussen wet en huiskamer” verzorgen. In deze sessie stond de vraag centraal hoe kan worden voorkomen dat gezinnen verdwalen tussen wijkteam, wetgeving en wachtlijsten, terwijl passende hulp juist op tijd beschikbaar moet zijn. De workshop verkent wat nieuwe regels rond reikwijdte en specialistische beschikbaarheid in de praktijk betekenen: aan de keukentafel, in de lokale teams en in het gemeentehuis.
De bijbehorende presentatie en blog bouwden hierop voort en brachten de kern van dit vraagstuk in beeld vanuit drie perspectieven: het gezin dat duidelijkheid zoekt, de professional die wil handelen in plaats van formulieren vullen, en de bestuurder die moet sturen op betaalbaarheid én nabijheid. Zo ontstond een scherp beeld van de spanningen in het huidige stelsel, maar ook van de mogelijkheden om de jeugdzorg slimmer, eenvoudiger en mensgerichter te organiseren.
De rode draad is helder: lokaal waar het kan, regionaal waar het moet, altijd vanuit de leefwereld van het kind en het gezin. Stevige lokale teams, specialistische regionale samenwerking en duidelijke afspraken vormen samen de route naar minder verwijzen, minder verkokering en meer samenhang in ondersteuning – vanuit 1 gezin, 1 team, 1 plan.
De onderstaande documenten zijn bedoeld voor ambtenaren, beleidsmakers, bestuurders, professionals en aanbieders die zoeken naar richting en praktische handvatten om de jeugdzorg toegankelijker, begrijpelijker en duurzamer te maken.
Zie ook:
Bestuurders tussen kompas en ontwerp
Verruim de horizon 