Sugar

Sugar is geen film die partnergeweld uitlegt vanaf veilige afstand. Het is een film die je binnenbrengt in een wereld waarin liefde, angst, schaamte, familie, hoop en controle zo met elkaar verstrengeld raken dat weggaan geen eenvoudige keuze is, maar een bijna onvoorstelbare breuk met alles wat vertrouwd is.

Er zijn relaties die er aan de buitenkant uitzien als een belofte. Twee mooie mensen. Een jonge baby. Familie om hen heen. Een leven in opbouw. Wie van een afstand kijkt, ziet misschien aantrekkingskracht, status, vrolijkheid, een toekomst.

Maar sommige verhalen spelen zich vooral af achter gesloten deuren.

In Sugar, het speelfilmdebuut van regisseur en scenarist Amira Duynhouwer, ontmoeten we Chyna. Zij is haarstylist, werkt met haar zussen in een levendige kapsalon en is iemand die gezien wordt: om haar talent, haar uitstraling en haar plek in de buurt. Haar vriend Raoul is de man voor wie mensen lijken te vallen. Charismatisch, aantrekkelijk, soms zorgzaam. Juist daarom is wat er gebeurt zo pijnlijk herkenbaar. Want geweld begint zelden met één onmiskenbaar moment waarop iedereen zegt: nu moet je weg. Het begint vaak in de kleine verschuivingen. In controle die als zorg wordt verpakt. In jaloezie die voor liefde moet doorgaan. In excuses die overtuigend klinken omdat je zo graag wilt geloven dat ze waar zijn.

Chyna en Raoul hebben samen een baby, Sugar. Wanneer Raoul steeds gewelddadiger wordt, besluit Chyna dat zij en haar dochter weg moeten. Maar wie denkt dat daarmee het verhaal van bevrijding begint, begrijpt nog onvoldoende hoe partnergeweld werkt. Raoul laat haar niet zomaar gaan. Chyna moet niet alleen van hém weg, maar ook van oude patronen, angst, afhankelijkheid en alles wat zij misschien jarenlang als liefde heeft proberen te begrijpen.

Niet vragen: waarom ging ze niet weg?

De vraag “Waarom ging zij niet eerder weg?” klinkt vaak praktisch, soms zelfs bezorgd. Maar in werkelijkheid schuift die vraag de last ongemerkt terug naar degene die geweld ondergaat. Alsof vertrek slechts een kwestie is van besluitvaardigheid. Alsof er geen angst is voor escalatie. Geen kind dat je probeert te beschermen. Geen liefde die ooit echt gevoeld werd. Geen familie, financiële afhankelijkheid, schaamte of sociale omgeving waarin de gewelddadige partner ook een charmante en geliefde kant heeft.

Sugar maakt die ingewikkeldheid zichtbaar zonder van Chyna een willoos slachtoffer te maken. Ze is geen personage dat gered moet worden omdat ze zwak zou zijn. Ze is een sterke, vakbekwame jonge moeder die lang probeert overeind te blijven in een relatie waarin de grond onder haar voeten langzaam verdwijnt. Raoul wordt evenmin neergezet als een eendimensionale slechterik. Hij kan liefdevol en zorgzaam lijken, en precies die dubbelheid maakt de greep van geweld zo moeilijk te doorbreken.

Dat is misschien wel een van de belangrijkste kwaliteiten van deze film: hij geeft geen gemakkelijke geruststelling. Geen monster dat vanaf de eerste minuut herkenbaar is. Geen slachtoffer dat alleen maar slachtoffer is. Geen hulpverlener die op tijd komt met het juiste plan. Wel mensen, in een situatie die steeds benauwender wordt.

En daardoor komt de film dichtbij.

De kapsalon als tegenwereld

De kapsalon waarin Chyna met haar zussen werkt is meer dan decor. Het is een plek van schoonheid, taal, muziek, commentaar, nabijheid en vrouwelijk bondgenootschap. Een plek waar mensen niet alleen komen voor hun haar, maar ook om gezien te worden. Waar verhalen worden uitgewisseld, waar er gelachen wordt en waar harde waarheden soms makkelijker uitgesproken worden dan in een formele spreekkamer.

Tegelijk laat Sugar zien dat nabijheid niet automatisch betekent dat mensen zien wat er thuis gebeurt. Geweld heeft een geraffineerd vermogen om zich te verbergen. De buitenwereld krijgt de charmante versie van Raoul. De partner zelf leert ondertussen twijfelen aan haar eigen waarneming. Was het echt zo erg? Heeft hij niet ook zijn goede kanten? Had ik het anders moeten aanpakken? Hij heeft toch spijt?

De film speelt zich af in Amsterdam-Zuidoost, onder meer in de Bijlmer, en is nadrukkelijk geworteld in een Caraïbische gemeenschap. Dat geeft Sugar een eigen kleur en warmte: de uitbundigheid van de kapsalon, de familiebanden, een barbecue, de uitgesproken meningen, maar ook ritueel en spiritualiteit. Filmkrant noemt die culturele verankering uitzonderlijk binnen films over huiselijk geweld. Niet omdat geweld aan één gemeenschap gebonden zou zijn – het tegendeel is waar – maar omdat geweld altijd plaatsvindt in concrete levens, buurten, families en culturele werelden.

Daarin zit ook een belangrijke les voor zorg en sociaal domein. We kunnen partnergeweld niet uitsluitend herkennen via risicotaxaties, meldcodes en signalenlijsten. Die zijn nodig, vanzelfsprekend. Maar mensen leven niet in een protocol. Zij leven in relaties, in loyaliteiten, in huizen, in wijken, in gemeenschappen waar liefde en gevaar soms in dezelfde persoon samenkomen.

De cirkel achter de voordeur

Duynhouwer vertelt met Sugar over de vicieuze cirkel van geweld tegen vrouwen achter gesloten deuren – een cirkel die zich ook van generatie op generatie kan voortzetten.  Dat klinkt groot en abstract, maar de film brengt het terug tot de menselijke maat: een jonge moeder die niet alleen bang is voor haarzelf, maar vooral voor wat haar dochter zal meemaken, onthouden en misschien later als normaal zal gaan beschouwen.

Daar begint de urgentie van deze film.

Kinderen hoeven niet zelf geslagen te worden om schade te ondervinden van geweld in huis. Zij voelen de spanning in stemmen, deuren, blikken en stiltes. Zij leren vroeg welke woorden niet gezegd mogen worden. Zij zien hoe iemand zich klein maakt om de vrede te bewaren. En ze kunnen later, zonder dat iemand dat wil, de taal van die onveiligheid meenemen naar hun eigen relaties.

Sugar – de baby naar wie de film is genoemd – is dus niet alleen een kind in het verhaal. Zij staat ook voor de vraag die iedere generatie aan de vorige stelt: wat geef je door, en wat besluit je te stoppen?

Dat stoppen is geen individuele heldendaad die je één keer verricht. Het is een proces. Weggaan kan gevaarlijk zijn. Teruggaan kan voorkomen. Hulp vragen kan schaamte oproepen. Familieleden kunnen tegelijk steunend, bezorgd en onhandig zijn. Professionals kunnen verschil maken, maar alleen wanneer zij niet vooral vragen waarom iemand blijft, maar onderzoeken wat iemand nodig heeft om veilig te kunnen vertrekken — en veilig te kunnen blijven.

Een film die blijft vragen

Sugar duurt ongeveer negentig minuten, maar de vragen die de film oproept zijn groter dan de bioscoopzaal. De film is geregisseerd en geschreven door Amira Duynhouwer, geproduceerd door Studio Ruba, met Delany Lepelblad als Chyna en Daniël Kolf als Raoul. Naast hen zijn onder anderen Latifah Chafery van Callas, Noëlle Fernandes Mendes, Rosario Mussendijk en Alida Dors te zien. De film ging op 20 augustus 2026 in release en is ook geselecteerd voor de Gouden Kalf Competitie van het Nederlands Film Festival.

Het is een film die niet vraagt om medelijden op afstand, maar om beter kijken. Naar de vrouw die altijd sterk lijkt. Naar de man die door iedereen aardig gevonden wordt. Naar het kind dat opvallend stil is. Naar de buurvrouw, collega, zus of vriendin die “een beetje veranderd” is. En misschien vooral: naar onze eigen reflex om complexe verhalen snel te reduceren tot één eenvoudige vraag.

Waarom ging ze niet weg?

Misschien moeten we die vraag vervangen door een andere.

Wie zag wat er gebeurde – en wie was er werkelijk toen weggaan noodzakelijk werd?