Enkeltje Parijs

Soms is een film niet alleen een verhaal. Soms is een film een deur. Een eerste opening naar een gesprek dat al veel te lang op slot zit.

Dat is wat Enkeltje Parijs lijkt te willen zijn. Geen simpel lesmiddel. Geen campagne met een strik eromheen. Maar een filmische uitnodiging om met jongeren te praten over wat vaak verborgen blijft: eenzaamheid, afwijzing, zelfbeeld, stress en suïcidale gedachten.

En misschien is dat precies waarom dit initiatief raakt. Want mentale gezondheid onder jongeren is allang geen randthema meer. Volgens recente cijfers heeft 27 procent van de jongeren psychische klachten. Uit RIVM-onderzoek blijkt bovendien dat in september 2025 nog altijd 45 procent van de jongeren zich enigszins tot sterk eenzaam voelde.

Dat zijn cijfers. Maar achter die cijfers zitten gezichten. Leerlingen die gewoon in de klas zitten. Die hun huiswerk maken, op hun telefoon kijken, een grap maken, en intussen een binnenwereld meedragen waar niemand echt zicht op heeft.

Wat een film kan doen

Met Enkeltje Parijs wordt dit voorjaar een landelijk onderwijsproject gelanceerd dat mentale gezondheid onder jongeren bespreekbaar moet maken, met een kick-off op 18 mei 2026 in Pathé Utrecht Leidsche Rijn en een landelijke filmvertoning op 1 juni voor scholen in het voortgezet onderwijs en mbo. Scholen kunnen daarbij kosteloos deelnemen en ontvangen lesmateriaal om het gesprek in de klas verder te brengen.

Dat is belangrijk. Niet omdat een film problemen oplost. Dat doet hij niet. Maar omdat een film soms wel woorden geeft aan wat jongeren zelf nog niet kunnen zeggen.

Een goede film dringt niet binnen met een vingerwijzing. Hij loopt een stukje mee. Hij laat zien hoe kwetsbaarheid eruitziet wanneer die zich niet netjes aankondigt. Hoe pijn zich kan verstoppen achter gedrag. Hoe schuldgevoel, gemis en verwarring zich tussen vrienden kunnen nestelen zonder dat iemand precies weet wat er aan de hand is.

Meer dan preventie

Het verhaal van Meike en haar vrienden draait om verdwijnen en zoeken. Om achterblijven met vragen. Om de schurende ervaring dat je iemand dichtbij kunt hebben en toch niet echt hebt gezien.

Juist daarin zit de kracht van deze film. Niet in het grote gebaar, maar in de herkenning. In het besef dat mentale nood bij jongeren lang niet altijd zichtbaar is. Dat stilte niet hetzelfde is als rust. En dat afwezigheid vaak al veel eerder begint dan op het moment waarop iemand echt uit beeld raakt.

De betrokkenheid van jongeren zelf, samen met experts en organisaties als 113 Zelfmoordpreventie en het Suïcide Preventie Centrum, maakt dat dit project niet alleen goedbedoeld is, maar ook zorgvuldig is opgebouwd voor preventie en klassengesprekken. Dat is geen detail. Bij thema’s als suïcidaliteit is zorgvuldigheid geen luxe, maar een voorwaarde.

De school als oefenplek

Wat mij aanspreekt, is dat dit project de school niet ziet als doorgeefluik van informatie, maar als sociale ruimte. Een plek waar je niet alleen leert rekenen, schrijven of plannen, maar hopelijk ook leert praten, luisteren, signaleren en nabij blijven.

Dat is misschien wel de diepere betekenis van een initiatief als dit. Mentale gezondheid bespreekbaar maken vraagt niet alleen om goede zorg, maar ook om een omgeving waarin jongeren merken dat hun binnenwereld ertoe doet. Niet pas wanneer het misgaat, maar juist daarvoor.

De landelijke vertoning op 1 juni in ongeveer twintig Pathé-bioscopen markeert de start van de Week van de Mentale Gezondheid 2026 en is bedoeld als beginpunt voor verdere gesprekken op school. Daarnaast worden leerlingen uitgedaagd met de “Doe Goed, Voel Goed Challenge”, gericht op verbinding en mentaal welzijn.

Wat deze film ons vraagt

Misschien is de belangrijkste opbrengst van Enkeltje Parijs uiteindelijk niet de film zelf, maar de vraag die hij achterlaat: zien wij jongeren echt, of vooral hun functioneren?

Zien we cijfers, prestaties, aanwezigheid en gedrag? Of durven we ook stil te staan bij wat zich daaronder afspeelt?

Wie met jongeren werkt, weet hoe snel we geneigd zijn om problemen te rubriceren. Stress. Somberheid. Uitval. Gedrag. Risico. Maar een jongere is geen dossier en geen signaal. Een jongere is een mens die ergens mee rondloopt en hoopt dat iemand dat opmerkt.

Daarom is het goed dat dit project er is. Omdat het niet begint met oplossingen, maar met aandacht. Niet met een protocol, maar met een verhaal. En soms is dat precies waar echte preventie begint.

Een verhaal dat in een klaslokaal kan uitgroeien tot iets groters: een gesprek, een opening, een herkenning, een hand op een schouder, een docent die nog even blijft zitten, een leerling die voor het eerst zegt dat het eigenlijk niet goed gaat.

Soms begint mentale gezondheid niet bij hulpverlening. Soms begint het bij gezien worden.