Een pleidooi voor creatieve leerroutes

In Nederland hechten we grote waarde aan onderwijs en de leerplicht tot 18 jaar. Toch zien we een groeiend aantal thuiszitters en ongemotiveerde jongeren die moeite hebben met het traditionele schoolsysteem. Niet iedereen floreert binnen de muren van een klaslokaal. Dit vraagt om meer flexibiliteit en ruimte voor alternatieve leerroutes, waarin jongeren leren door te doen. Gemeenten, onderwijsinstellingen en werkgevers kunnen hierin samen optrekken om talenten optimaal te benutten.

Meester-gezel modellen: leren door te doen

Een van de meest effectieve methoden om praktijkgericht leren te stimuleren, is het meester-gezelmodel. In landen als Duitsland en Zwitserland wordt het ‘duale systeem’ succesvol toegepast. Jongeren combineren onderwijs met werkervaring in een bedrijf, waardoor zij niet alleen theoretische kennis opdoen, maar ook direct praktische vaardigheden ontwikkelen. Dit vergroot hun kansen op de arbeidsmarkt en zorgt voor een betere aansluiting tussen onderwijs en werk.

In Nederland zijn er initiatieven zoals de ‘Vakkanjers’ en ‘Meester-Gezel trajecten’ in de ambachtelijke sector, maar deze aanpak verdient bredere toepassing. Waarom zouden we dit model niet uitbreiden naar andere sectoren, zoals zorg, techniek, horeca en IT? Jongeren die moeite hebben met theoretisch leren kunnen op deze manier toch een vak onder de knie krijgen en een toekomst opbouwen.

Werkmentoren: persoonlijk commitment en structuur

Een andere belangrijke succesfactor is het koppelen van jongeren aan een werkmentor. Dit is iemand die niet alleen vakkennis overdraagt, maar ook een persoonlijke band opbouwt en als rolmodel fungeert. In landen zoals Canada en het Verenigd Koninkrijk wordt ‘mentorship’ op grote schaal ingezet, met positieve resultaten op het gebied van schooluitval en sociale integratie.

In Nederland kunnen gemeenten, scholen en bedrijven samen zulke mentorschapsprogramma’s opzetten. Dit biedt structuur, voorkomt schooluitval en helpt jongeren om hun potentieel te ontdekken. Denk bijvoorbeeld aan een jongere die moeite heeft met wiskunde, maar wel technisch inzicht heeft. Door hem of haar te koppelen aan een ervaren installateur of programmeur, kan deze talentvolle jongere groeien in een praktische omgeving.

Inspirerende voorbeelden: succes zonder diploma

Dat succes niet per se afhankelijk is van een schooldiploma, bewijzen talloze inspirerende voorbeelden. Denk aan Steve Jobs, die zijn studie aan de universiteit nooit afmaakte, maar wel een van de meest invloedrijke ondernemers werd. Richard Branson, oprichter van Virgin, had dyslexie en verliet school vroeg, maar bouwde een wereldwijd zakenimperium. Ook in Nederland zijn er voorbeelden, zoals Michel Perridon, oprichter van Trust, die als ondernemer groot werd zonder academische achtergrond.

Deze voorbeelden laten zien dat talenten op veel manieren tot bloei kunnen komen, mits de juiste begeleiding en kansen worden geboden. Het is tijd dat we ons onderwijssysteem hierop aanpassen, zodat we geen talent verspillen, maar juist koesteren en laten groeien.

Oproep aan onderwijs, gemeenten en werkgevers

Laten we samen de handen ineenslaan om creatieve leerroutes te ontwikkelen die aansluiten bij de talenten en behoeften van álle jongeren. Onderwijsinstellingen kunnen meer ruimte bieden voor praktijkleren, gemeenten kunnen ondersteuning bieden aan mentorschapsprogramma’s en werkgevers kunnen jongeren de kans geven om binnen hun bedrijf te groeien. 

Door innovatieve leermethoden te omarmen, zorgen we ervoor dat geen enkele jongere aan de zijlijn blijft staan. Iedereen heeft talent, laten we het benutten!